Co to jest ETOPS i jakie ma znaczenie w lotnictwie?

ETOPS (Extended-range Twin-engine Operational Performance Standards) to zbiór norm bezpieczeństwa dla samolotów dwusilnikowych wykonujących loty nad obszarami oddalonymi od lotnisk awaryjnych. System określa, jak daleko od najbliższego lotniska może lecieć samolot z dwoma silnikami.

16 października 2025

Spis treści

Nazwa odnosi się do maksymalnego czasu lotu do zapasowego lotniska w przypadku awarii jednego silnika. W lotnictwie komercyjnym ETOPS decyduje o tym, czy dwusilnikowy samolot może lecieć trasami nad oceanami, pustyniami czy obszarami polarnymi.

Międzynarodowa Organizacja Lotnictwa Cywilnego (ICAO) oraz Federalna Administracja Lotnictwa (FAA) ustanowiły te standardy w latach 80. XX wieku. Wcześniej samoloty z dwoma silnikami musiały trzymać się tras przebiegających blisko lądowisk awaryjnych.

Podstawowe założenia systemu

ETOPS opiera się na trzech filarach:

  • Niezawodność techniczna samolotu
  • Odpowiednie szkolenie załogi
  • Szczegółowe planowanie tras

Każdy element musi spełniać rygorystyczne wymagania certyfikacyjne.

Różnica między krótszą trasą lotu z włączoną funkcją ETOPS (ciągła zielona linia) a trasą lotu dla samolotu nieobsługującego funkcji ETOPS (przerywana niebieska linia), ta ostatnia jest zakrzywiona ze względu na wymaganą odległość do zapasowych lotnisk
Różnica między krótszą trasą lotu z włączoną funkcją ETOPS (ciągła zielona linia) a trasą lotu dla samolotu nieobsługującego funkcji ETOPS (przerywana niebieska linia), ta ostatnia jest zakrzywiona ze względu na wymaganą odległość do zapasowych lotnisk

© WikiMedia Commons by Vladsinger

Jak powstał system ETOPS?

System ETOPS powstał w odpowiedzi na rozwój technologii silników lotniczych. W latach 70. i 80. XX wieku dwusilnikowe samoloty pasażerskie stały się bardziej niezawodne, ale przepisy nie nadążały za postępem technicznym.

Wcześniej obowiązywała zasada 60 minut. Samoloty dwusilnikowe mogły lecieć tylko tam, gdzie do najbliższego lotniska było maksymalnie godzinę lotu na jednym silniku. To ograniczenie eliminowało loty transatlantyckie dla maszyn z dwoma silnikami.

W 1985 roku FAA wydała pierwszy certyfikat ETOPS dla Boeing 767. Pozwolił on na loty z limitem 120 minut od lotniska zapasowego. Był to przełom. Linie lotnicze mogły wreszcie używać dwusilnikowych samolotów na trasach oceanicznych.

Ewolucja nazwy

Pierwotnie ETOPS znaczyło „Extended-range Twin-engine Operations„. W 2007 roku ICAO zmieniła rozwinięcie na „Extended Operations„, bo standardy objęły też samoloty z więcej niż dwoma silnikami. Branża nadal używa obu wersji zamiennie.

Jakie są kategorie ETOPS?

System ETOPS dzieli się na kategorie według maksymalnego czasu lotu do lotniska awaryjnego. Czas mierzy się w minutach lotu na jednym silniku.

Jakie wymagania muszą spełniać linie lotnicze?

Uzyskanie certyfikacji ETOPS to złożony proces. Linie lotnicze muszą udowodnić swoje możliwości w wielu obszarach.

Dlaczego ETOPS jest ważny dla pasażerów?

ETOPS bezpośrednio wpływa na bezpieczeństwo, koszty i komfort podróży. Większość pasażerów nie zdaje sobie sprawy z tego systemu, ale korzysta z niego przy każdym dalekim locie.

Jak ETOPS wpływa na trasy lotnicze?

Planowanie tras ETOPS to skomplikowany proces. Dyspozytorzy lotów analizują wiele zmiennych przed zatwierdzeniem każdego lotu.

Mapa świata przedstawiająca różne obszary ETOPS

Mapa świata przedstawiająca różne obszary ETOPS

Które samoloty mają certyfikat ETOPS?

Większość współczesnych samolotów pasażerskich ma certyfikację ETOPS. Producenci projektują maszyny z myślą o tych standardach od początku.

Zobacz również

To też możesz przeczytać: