Prędkości startowe V1, VR, V2, Vx i Vy

V1, znana również jako „prędkość decyzji”, to jeden z najistotniejszych parametrów podczas startu. Po jej osiągnięciu pilot musi podjąć błyskawiczną decyzję: kontynuować start czy go przerwać.

Wyobraźcie sobie, że siedzicie w kokpicie, a samolot pędzi po pasie startowym. Nagle słyszycie alarm. Co robicie? Jeśli jesteście poniżej V1, macie jeszcze szansę bezpiecznie wyhamować na pozostałej długości pasa. Jednak po przekroczeniu V1, nawet w przypadku awarii silnika, musicie kontynuować start.

Gdy samolot osiąga Rotation Speed, pilot delikatnie pociąga wolant, zmieniając w ten sposób kąt natarcia skrzydeł i unosząc nos maszyny, czyli po prostu „rotuje” samolot.

Vr jest obliczana tak, aby zapewnić wystarczający zapas prędkości do wznoszenia, nawet jeśli dojdzie do awarii silnika. Jest to część szerszego zestawu prędkości referencyjnych, które pomagają w zarządzaniu bezpieczeństwem podczas startu. Zależy ona od wielu zmiennych, takich jak masa samolotu, konfiguracja (np. klapy, wysunięcie podwozia), warunki atmosferyczne (temperatura, ciśnienie, wiatr), oraz charakterystyki konkretnego typu samolotu.

Vr jest zazwyczaj niższa niż V2 (prędkość bezpiecznego wznoszenia), ale wyższa niż V1 (prędkość decyzyjna), ponieważ po osiągnięciu Vr samolot powinien już mieć wystarczającą prędkość, aby móc kontynuować wznoszenie po awarii silnika.

V2 to prędkość bezpiecznego wznoszenia (ang. Takeoff Safety Speed). Po jej osiągnięciu samolot może bezpiecznie kontynuować wznoszenie po awarii silnika w trakcie startu, a pilot jest pewny, że samolot będzie mógł utrzymać się w powietrzu i kontynuować lot do bezpiecznego miejsca, zazwyczaj do minimum wysokości, z której można bezpiecznie wrócić na lotnisko.

V2 jest określana na podstawie wielu czynników, takich jak masa samolotu, konfiguracja, warunki atmosferyczne, charakterystyki silnika itp. Po jej osiągnięciu piloci przestrzegają procedur wznoszenia, które mogą wymagać utrzymania tej prędkości do określonej wysokości.

Choć mniej znane szerokiej publiczności, prędkości Vx i Vy są równie istotne dla bezpiecznego i efektywnego lotu.

Vx to prędkość, przy której samolot osiąga najlepszy kąt wznoszenia. Jest szczególnie ważna, gdy musimy szybko nabrać wysokości na krótkim dystansie, na przykład by ominąć przeszkody terenowe.

Z kolei Vy to prędkość, przy której samolot osiąga najlepszą prędkość wznoszenia. Oznacza to, że przy Vy samolot zyskuje najwięcej wysokości w jednostce czasu. Ta prędkość jest często wykorzystywana po starcie, gdy samolot musi szybko osiągnąć swoją wysokość przelotową.

Prędkości referencyjne mogą się różnić w zależności od typu samolotu. Oto kilka przykładów:

Warto pamiętać, że te wartości są przybliżone i mogą się znacznie różnić w zależności od wielu czynników, takich jak masa samolotu, warunki atmosferyczne, wysokość lotniska nad poziomem morza czy długość pasa startowego.