AUP Polska, czyli gdzie sprawdzić, jak można latać nad naszym krajem

Graficzna prezentacja AUP Polska pokazuje, jak wygląda przestrzeń powietrzna naszego kraju na dany dzień. Znajdziesz ją na stronie airspace.pansa.pl/map.

Korzystanie z mapy jest intuicyjne. Możesz filtrować według typów przestrzeni powietrznej, czasu i wysokości, żeby zobaczyć, co jest aktualnie dozwolone, a co nie. Znajdują się tam przełączniki widoku, które oznaczają:

• TSA (Temporary Segregated Area) – Strefa czasowo wydzielona. Są to obszary przestrzeni powietrznej wydzielone na określony czas dla specjalnych operacji lotniczych, na przykład ćwiczeń wojskowych, gdzie żaden inny ruch lotniczy nie jest dopuszczalny bez zgody zarządzającego tą strefą.
• R (Restricted Area) – Strefa ograniczona. Tutaj obowiązują specjalne ograniczenia dotyczące ruchu lotniczego, zazwyczaj ze względu na potrzeby wojskowe lub inne działania wymagające kontroli przestrzeni powietrznej.
• TRA (Temporary Reserved Area) – Strefa czasowo rezerwowana. Podobne do TSA, ale zezwala na przelot przez te obszary po uzyskaniu zgody zarządzającego strefą.
• D (Danger Area) – strefa niebezpieczna. Jest to obszar przestrzeni powietrznej o określonych wymiarach, w którym w określonych godzinach mogą być prowadzone działania niebezpieczne dla lotnictwa (np. strzelania, ćwiczenia ogniowe lub inne aktywności wojskowe). Przestrzeń ta nie jest całkowicie zamknięta, jednak wymaga zwiększonej ostrożności ze strony pilotów i może podlegać ograniczeniom.
• ATZ (Aerodrome Traffic Zone) – Strefa ruchu lotniskowego. Jest to obszar wokół lotnisk, w którym obowiązują specjalne zasady ruchu lotniczego, aby zapewnić bezpieczeństwo operacji na lotnisku i w jego bezpośrednim sąsiedztwie.
• ADHOC – Przestrzeń powietrzna, która jest tymczasowo rezerwowana lub wydzielana na potrzeby specjalnych operacji, które nie są regularnie planowane. Może to obejmować krótkotrwałe wydarzenia lotnicze, pokazy czy specjalne loty.
• MRT (Military Route) – Trasa wojskowa. Są to trasy zarezerwowane dla lotów wojskowych, często używane do ćwiczeń lub przelotów w określonych korytarzach powietrznych.

Aby bezpiecznie planować loty w polskiej przestrzeni powietrznej, zastosuj się do następujących wskazówek:

• Planowanie lotów – na początek zawsze sprawdzaj aktualny AUP. Naruszenie aktywnej strefy ograniczonej może skutkować poważnymi konsekwencjami prawnymi i zagrożeniem bezpieczeństwa. Sprawdź, które części przestrzeni powietrznej Polski są dostępne, a które są zamknięte lub wymagają specjalnych zezwoleń. Planuj swoją trasę tak, żeby unikać tych wydzielonych stref albo aby mieć czas na uzyskanie wymaganych zezwoleń.
• Procedury uzyskiwania zezwoleń na loty przez strefy wydzielone – jeśli twoja trasa przechodzi przez obszary kontrolowane, jak TSA, TRA czy R, musisz uzyskać zezwolenie. W tym celu należy złożyć odpowiedni wniosek do Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej lub do jednostki zarządzającej daną strefą. Musisz podać szczegóły swojego lotu: kiedy, gdzie, na jakiej wysokości i dlaczego musisz tam lecieć. Czasem to może zająć trochę czasu, więc planuj z wyprzedzeniem.
• Znaczenie komunikacji radiowej z kontrolą ruchu lotniczego – nawet jeśli masz wszystko zaplanowane i zezwolenia w kieszeni, komunikacja z kontrolą ruchu lotniczego jest kluczowa. Przed wlotem w jakąkolwiek przestrzeń powietrzną kontrolowaną, skontaktuj się z właściwą jednostką służby ruchu lotniczego (ACC, APP lub TWR). Podaj swoje położenie, wysokość, kierunek lotu i intencje. To nie tylko pozwoli uniknąć kolizji, ale również da ci aktualne informacje o zmianach w AUP, które mogły zajść od czasu ostatniego sprawdzenia. W razie czego, kontrolerzy mogą cię przeprowadzić przez przestrzeń powietrzną Polski bezpiecznie i zgodnie z regulacjami.

Obok tradycyjnego ruchu lotniczego (samoloty komunikacyjne i wojskowe) w polskiej przestrzeni powietrznej dynamicznie rozwija się ruch dronów. Wymaga to stosowania zaawansowanych systemów zarządzania ruchem lotniczym (ATM/U-space) w celu zapewnienia bezpieczeństwa i separacji.

• PansaUTM dla dronów – BSP, czyli Bezzałogowe Statki Powietrzne też wymagają dedykowanej przestrzeni powietrzne. PansaUTM to system zarządzania ruchem bezzałogowych statków powietrznych (UTM – Unmanned Traffic Management). Dostarcza informacji o strefach dostępnych dla BSP, umożliwiając planowanie lotów zgodnych z obowiązującymi przepisami.
• Przykładem jest aplikacja mobilna DroneTower (PAŻP), która umożliwia szybkie sprawdzenie statusu przestrzeni powietrznej. Dzięki interaktywnej mapie użytkownik widzi aktualne strefy otwarte i zamknięte, w tym aktywne AUP/UUP, oraz może zgłosić zamiar wykonania lotu (Check-in) bezpośrednio z poziomu aplikacji.

Narzędzia te ułatwiają użytkownikom BSP nawigację po złożonych regulacjach, strefach i ograniczeniach przestrzeni powietrznej. Dzięki nim zarządzanie operacjami dronowymi w Polsce jest bardziej przejrzyste i efektywne.