Krąg nadlotniskowy: klucz do bezpiecznego lądowania

Krąg nadlotniskowy, znany również”traffic pattern”, to ustalona ścieżka lotu, którą samoloty powinny podążać podczas podchodzenia do lądowania lub po starcie z lotniska. Ma on kształt prostokąta lub owalu i jest wykonywany na określonej wysokości nad ziemią.

„Traffic pattern” pełni kilka istotnych funkcji:

1. Bezpieczeństwo: Zapewnia przewidywalny wzorzec ruchu dla wszystkich statków powietrznych w pobliżu lotniska, minimalizując ryzyko kolizji. Jeśli pilot nie jest pewien stanu technicznego samolotu lub warunków pogodowych, może wykonać dodatkowe okrążenia, by ocenić sytuację lub dać więcej czasu na naprawy w locie, jeśli to możliwe.
2. Uporządkowanie ruchu: Pomaga kontrolerom ruchu lotniczego i pilotom w efektywnym zarządzaniu ruchem przylotowym i odlotowym.
3. Przygotowanie do lądowania: Umożliwia pilotom odpowiednie ustawienie samolotu do podejścia końcowego i lądowania.
4. Obserwacja pasa: Pozwala pilotom na dokładną ocenę warunków okolic lotniska oraz pasa startowego przed lądowaniem.
5. Elastyczność: W razie potrzeby umożliwia bezpieczne przerwanie podejścia i ponowienie próby lądowania.

Stosuje się go w różnych sytuacjach:

• Na lotniskach niekontrolowanych, gdzie piloci muszą sami koordynować swoje działania z innymi użytkownikami przestrzeni powietrznej.
• Na lotniskach kontrolowanych, gdzie kontrolerzy ruchu lotniczego mogą wydawać instrukcje dotyczące wykonywania kręgu.
• Podczas lotów szkoleniowych, gdzie uczniowie-piloci ćwiczą starty i lądowania.
• W sytuacjach awaryjnych, gdy pilot potrzebuje szybko wylądować, zachowując jednocześnie bezpieczną procedurę podejścia.

Składa się z pięciu głównych elementów. Poniżej przedstawiamy je wraz z ich angielskimi odpowiednikami:

1. Po starcie (Upwind leg)
2. Po pierwszym (Crosswind leg)
3. Z wiatrem (Downwind leg)
4. Po trzecim (Base leg)
5. Prosta (Final approach)

Przyjrzyjmy się każdemu z tych elementów bardziej szczegółowo:

1. Po starcie (Upwind leg)

To pierwszy etap, rozpoczynający się od momentu startu. Samolot wznosi się wzdłuż osi pasa startowego.

2. Po pierwszym (Crosswind leg)

Po osiągnięciu odpowiedniej wysokości (zwykle 300-500 stóp AGL – Above Ground Level), maszyna wykonuje pierwszy zakręt o 90 stopni w kierunku kręgu. Ten etap jest prostopadły do osi pasa startowego.

3. Z wiatrem (Downwind leg)

To najdłuższy odcinek, równoległy do pasa startowego, ale w kierunku przeciwnym do lądowania. Na tym etapie pilot przygotowuje samolot do lądowania, wykonując listę kontrolną.

4. Po trzecim (Base leg)

Po minięciu końca pasa startowego, pilot wykonuje trzeci zakręt o 90 stopni w kierunku osi pasa. Na tym etapie rozpoczyna się zniżanie i dalsza konfiguracja do lądowania.

5. Prosta (Final approach)

To ostatni etap, gdzie maszyna jest ustawiona w osi pasa startowego. Pilot kontynuuje zniżanie, utrzymując odpowiednią ścieżkę schodzenia aż do przyziemienia.

Krąg nadlotniskowy może być wykonywany w lewo lub w prawo, w zależności od specyfiki lotniska i lokalnych przepisów. Standardowo wykonuje się go w lewo, chyba że istnieją szczególne okoliczności wymagające kręgu prawego (np. ukształtowanie terenu, ograniczenia hałasowe).

Standardowa wysokość dla lekkich samolotów to zwykle 1000 stóp AGL (Above Ground Level). Jednak może się ona różnić w zależności od typu samolotu, warunków atmosferycznych i lokalnych przepisów. Większe samoloty mogą wykonywać krąg na większych wysokościach.

Jest to niezwykle istotny element szkolenia pilotów. Pozwala on na ćwiczenie wszystkich faz lotu w kontrolowanym środowisku, blisko lotniska. Uczniowie-piloci wykonują wiele „okrążeń”, doskonaląc swoje umiejętności startu, lądowania i procedur w kokpicie. Jest to bezpieczne ćwiczenie – wykonuje się je w takiej odległości od pasa, aby w razie awarii silnika można było bez problemu wylądować.

Zapewnia on przewidywalny wzorzec ruchu oraz umożliwia płynne i bezpieczne podejścia do lądowania. Zrozumienie i prawidłowe wykonywanie kręgu nadlotniskowego jest kluczową umiejętnością każdego pilota, niezależnie od typu samolotu czy rodzaju wykonywanej operacji lotniczej.